Điều bị bỏ quên giữa một đời đạo đức

Thứ Tư tuần 28 Thường niên — Lc 11,42-46

Có những người sống rất đàng hoàng.

Đúng giờ. Đúng luật. Đúng vai.

Và vẫn làm người khác nghẹt thở.

Có những kiểu tốt lành khiến người ở gần chỉ thấy nặng. Không được nâng lên. Chỉ bị đo. Bị so. Bị ép.

Đó là lúc đạo đức đã thành một hệ thống kiểm soát. Không còn là con đường dẫn vào Thiên Chúa.

Chính ở chỗ đó, lời Đức Giêsu hôm nay bật ra, không mềm: “Các người nộp thuế thập phân về bạc hà, vân hương, và đủ thứ rau cỏ, mà xao lãng lẽ công bình và lòng yêu mến Thiên Chúa.”

Vấn đề không phải là họ làm điều nhỏ. Đức Giêsu nói rõ: “Các điều này phải làm.”

Vấn đề là họ làm điều nhỏ để khỏi phải đụng tới điều lớn.

Dễ đếm từng cọng rau. Khó sống công bình. Dễ giữ vẻ đạo hạnh. Khó yêu mến Thiên Chúa thật.

Nhiều người đọc đoạn này rồi kết luận rất nhanh: Chúa chống luật lệ. Chúa chống hình thức. Chỉ cần sống tử tế trong lòng là đủ.

Sai.

Bản văn không hề bênh sự cẩu thả. Đức Giêsu không hủy điều phải làm. Ngài vạch mặt một thứ tráo đổi.

Người Pharisêu không thiếu việc đạo. Họ thiếu trái tim của việc đạo.

Họ giữ cái có thể nhìn thấy. Và bỏ cái Thiên Chúa nhìn thấy trước tiên.

“Lẽ công bình và lòng yêu mến Thiên Chúa.” Đó không phải phần phụ. Đó là trục chính.

Khi trục chính gãy, mọi chi tiết đúng đắn chỉ còn là lớp sơn. Bóng. Đẹp. Rỗng.

Vì thế lời quở trách tiếp theo mới nặng đến vậy: thích ghế đầu, thích được chào hỏi, chất gánh nặng lên vai người khác.

Tất cả nối với nhau. Khi đời sống đạo mất lẽ công bình và lòng yêu mến Thiên Chúa, nó sẽ không dừng ở chuyện lệch nhịp cá nhân. Nó bắt đầu làm hại người khác.

Người ta nhân danh điều đúng để không cần điều thật. Nhân danh điều thánh để khỏi phải hoán cải. Nhân danh luật Chúa để tránh trái tim Chúa.

Đó là điều khó nghe nhất trong đoạn Tin Mừng này: không phải cái xấu thô bạo làm đức tin méo mó trước tiên, mà là cái đúng nửa vời.

Một người có thể rất siêng năng trong sinh hoạt đạo. Rất chỉnh chu trong thực hành đạo. Rất nghiêm trong phán đoán đạo.

Mà vẫn xa Thiên Chúa.

Xa không phải vì làm quá ít. Nhưng vì đã bỏ quên điều chính.

Đức Giêsu không đòi bớt trung thành. Ngài đòi trung thành đến tận lõi.

Không chỉ bàn tay làm việc đạo. Mà cả trái tim biết công bình. Không chỉ môi miệng nói về Chúa. Mà cả đời sống thực sự yêu mến Ngài.

Có những thứ nhìn rất đạo đức nhưng không có mùi Tin Mừng.

Vì nơi đó, người ta thấy sự chuẩn xác. Mà không thấy tình yêu. Thấy gánh nặng. Mà không thấy Thiên Chúa.