Lời Chúa mỗi ngày ·
Đừng biến bi kịch thành bản án đạo đức
“Cũng như mười tám người kia bị tháp Si-lô-ác đổ xuống đè chết, các ông tưởng họ là những người mắc tội nặng hơn tất cả mọi người ở thành Giê-ru-sa-lem sao? Tôi nói cho các ông biết: không phải thế đâu; nhưng nếu các ông không chịu sám hối, thì các ông cũng sẽ chết hết y như vậy."”
Khi thấy người khác gặp tai họa, con người rất dễ âm thầm kết luận: chắc họ đáng bị như vậy. Đức Giêsu cắt đứt lối nghĩ đó. Ngài không giải thích bi kịch bằng tội của nạn nhân, nhưng quay lưỡi dao vào chính người đang đứng nhìn: nếu không sám hối, anh em cũng sẽ diệt vong.
Có những lúc ta nghe một tin dữ và phản ứng đầu tiên không phải là thương xót.
Mà là phán xét.
Một cuộc hôn nhân đổ vỡ. Một người trẻ sa ngã. Một gia đình gặp tai nạn. Một người mắc bệnh nặng.
Miệng có thể im. Nhưng trong đầu đã vang lên một câu rất lạnh: chắc phải có lý do. Chắc họ sống sai ở đâu đó.
Ta thích kiểu trật tự ấy. Nó làm đời bớt đáng sợ. Nếu tai họa luôn là hình phạt rõ ràng cho kẻ xấu, thì người còn yên ổn có thể tự thấy mình an toàn. Tự thấy mình khá hơn.
Chính vào chỗ đó, lời Đức Giêsu đâm thẳng tới: “Hay mười tám người kia bị tháp Silôác đổ xuống đè chết, anh em tưởng họ là những người mắc tội nặng hơn mọi người ở Giêrusalem sao? Tôi nói cho anh em biết: không phải thế đâu; nhưng nếu anh em không sám hối, thì anh em cũng sẽ chết hết như vậy.”
Không phải thế đâu.
Đó là câu phải nghe cho đau.
Ngài bác bỏ cách hiểu rất phổ biến: ai gặp nạn là kẻ tệ hơn. Bi kịch không phải bằng chứng đơn giản cho thấy nạn nhân bị Thiên Chúa chấm điểm thấp hơn người khác. Đức Giêsu không cho phép ta đứng ngoài đau khổ của người khác để làm quan tòa đạo đức.
Nhưng đừng đọc nửa câu rồi dừng lại. Vì Ngài không chỉ phá một ngộ nhận. Ngài còn lật ngược vị trí của người đang nhìn.
“Nhưng nếu anh em không sám hối...”
Tức là sao? Tức là vấn đề khẩn cấp không nằm ở việc giải mã vì sao người kia khốn khổ. Vấn đề là chính lòng ta đang ở đâu trước Thiên Chúa.
Ta rất giỏi phân tích tội người khác. Rất dở đối diện với sự cứng lòng của mình.
Ta nhìn đống đổ nát của người khác và rút ra một lý thuyết. Đức Giêsu nhìn chính ta và đòi một cuộc đổi đời.
Nhiều người nghĩ sám hối là cảm giác buồn vì mình có lỗi. Không. Trong mạch này, sám hối trước hết là từ bỏ cái nhìn kiêu ngạo. Từ bỏ ý muốn biến mình thành người sạch hơn nhờ so sánh với kẻ đang ngã xuống. Từ bỏ thứ đạo đức đứng xa, nói đúng, nhưng không biết run.
Điều khó nghe là thế này: không phải chỉ kẻ gặp nạn mới cần xét lại đời mình. Người đang bình an cũng cần. Thậm chí rất cần. Vì sự bình an bề ngoài có thể che giấu một linh hồn không hề quay về với Chúa.
Đức Giêsu không giải thích mọi tai họa. Ngài không dựng nên một công thức dễ chịu. Ngài chỉ chặn ta lại trước một cám dỗ rất tôn giáo mà rất tàn nhẫn: dùng nỗi đau của người khác để nuôi ảo tưởng công chính của mình.
Không phải thế đâu.
Người đổ vỡ trước mắt bạn không phải là tấm gương để bạn thấy mình hơn. Họ là lời cảnh tỉnh để bạn thôi phán xét và bắt đầu sám hối.
Có những tháp Silôác không đổ xuống đầu ta. Nhưng có thể cả một đời vẫn sụp đổ từ bên trong, chỉ vì ta chưa bao giờ chịu đổi lòng.
From Emmaus System