Đừng biến ơn cứu độ thành chuyện để sau

Chúa Nhật 28 Thường niên, năm A — Is 25,6-10a; Pl 4,12-14.19-20; Mt 22,1-14

Có những thứ giết linh hồn không gây tiếng động.

Không phải lúc nào cũng là tội lớn. Không phải lúc nào cũng là phản bội công khai.

Nhiều khi chỉ là một đời sống luôn bận. Bận làm ăn. Bận tính toán. Bận lo cho tương lai. Bận đến mức không còn chỗ cho điều tối hậu.

Người ta vẫn lịch sự với Chúa. Không chửi bới. Không tuyên chiến. Chỉ là để sau.

Và “để sau” lâu dần thành “không bao giờ”.

Dụ ngôn hôm nay nhắm đúng chỗ đó. Nhà vua không mời người ta vào một gánh nặng. Ông mời vào tiệc cưới. Mọi sự đã sẵn. Niềm vui đã dọn xong.

Nhưng người được mời “không thèm đếm xỉa tới”. Một kẻ ra đồng. Một kẻ đi buôn.

Cần nghe cho đúng. Bản văn không nói họ đi ăn cướp. Không nói họ sa đọa. Không nói họ làm điều ghê tởm.

Họ chỉ bận những việc bình thường. Rất bình thường. Chính vì bình thường nên càng nguy hiểm.

Cách hiểu hời hợt quen thuộc là thế này: Chúa trách những người xấu. Còn tôi, tôi vẫn là người tử tế, chăm chỉ, có trách nhiệm. Vậy chắc dụ ngôn này không đụng đến tôi.

Sai ở ngay chỗ đó.

Vấn đề không nằm trước hết ở chuyện anh xấu hay tốt theo chuẩn xã hội. Vấn đề là anh đặt gì lên trước lời mời của Thiên Chúa.

Ra đồng không xấu. Đi buôn không xấu. Làm ăn, xây dựng, chăm lo gia đình, không xấu.

Nhưng khi những điều chính đáng ấy trở thành lý do để khước từ điều tối hậu, chúng không còn vô tội nữa.

Tội ở đây không nhất thiết là nổi loạn. Tội ở đây là coi ơn cứu độ như chuyện phụ. Là sống như thể Nước Trời có thể chờ. Là cư xử với lời mời của Thiên Chúa như một thông báo có thể đọc sau.

Không. Không thể đọc sau mãi.

Bài đọc Isaia mở ra hình ảnh một bữa tiệc cho muôn dân. Một Thiên Chúa không phát chẩn qua loa, nhưng thiết đãi. Không chỉ cho sống sót, nhưng cho no đầy. Không chỉ xoa dịu, nhưng xé tan tấm khăn tang phủ trên nhân loại.

Vậy mà con người lại từ chối bữa tiệc ấy vì những bận rộn trước mắt. Đó là nghịch lý lớn. Ta cầm cái tạm bợ mà đánh rơi cái vĩnh cửu. Ta ôm lấy phương tiện rồi bỏ mất cùng đích.

Thánh Phaolô trong bài đọc hai nói một điều rất cứng. Ông biết thiếu thốn. Ông biết dư dật. Nhưng ông không để đời mình bị trói vào một trong hai. Vì sức mạnh của ông không nằm ở hoàn cảnh.

Còn ta thì khác. Ta thường lấy hoàn cảnh làm cớ. Khi nghèo, ta bảo phải lo ổn định rồi mới nghĩ đến Chúa. Khi khá hơn, ta bảo phải giữ thành quả đã rồi mới nghĩ đến Chúa.

Nghèo cũng hoãn. Giàu cũng hoãn. Bận khổ cũng hoãn. Bận vui cũng hoãn.

Cuối cùng, điều bị hoãn chính là linh hồn.

Dụ ngôn này không chỉ nói về những kẻ ở ngoài kia. Nó nói với người đã nghe lời mời nhiều lần. Người quen đạo. Người biết lễ. Người không ghét Chúa. Chỉ là không xem Chúa là ưu tiên.

Đó mới là vết cắt của Tin Mừng.

Thiên Chúa không thiếu người để mời. Cửa tiệc vẫn mở ra cho những kẻ ngoài đường. Ân sủng không cạn. Nhưng đừng vì thế mà tưởng sự từ chối của mình là chuyện nhỏ.

Mỗi lần coi việc Chúa là chuyện để sau, ta đang tập cho lòng mình một phản xạ nguy hiểm: coi điều đời đời là thứ có thể trì hoãn.

Một ngày nào đó, ta sẽ không còn khả năng nghe lời mời nữa. Không phải vì Chúa ngừng gọi. Nhưng vì lòng ta đã quen với việc không thèm đếm xỉa.

Có những mất mát đến từ một cú ngã. Và có những mất mát đến từ ngàn lần chần chừ.

Đáng sợ nhất không phải là hét lên từ chối Thiên Chúa. Đáng sợ nhất là mỉm cười, xin khất, rồi bỏ lỡ bữa tiệc.