Giàu mà trắng tay

Có những người cả đời không ngã gục vì nghèo.

Họ ngã gục vì đã có quá nhiều thứ để giữ.

Nhiều tiền hơn. Nhiều phương án hơn. Nhiều lớp an toàn hơn.

Mọi thứ đều tăng. Chỉ có linh hồn là nhỏ lại.

Con người hôm nay không chỉ sợ thiếu. Ta sợ mất.

Và vì sợ mất, ta biến đời mình thành một kho chứa. Chứa tiền. Chứa quan hệ. Chứa danh tiếng. Chứa cả những phương án dự phòng cho một tương lai chưa đến.

Ngay giữa cơn tích lũy ấy, lời Đức Giêsu chém thẳng vào ảo tưởng của ta: “Đồ ngốc! Nội đêm nay, người ta sẽ đòi lại mạng ngươi. Thì những gì ngươi sắm sẵn đó sẽ về tay ai? Kẻ nào thu tích của cải cho mình mà không làm giàu trước mặt Thiên Chúa thì số phận cũng như thế đó.”

Câu khó nghe nhất không phải là cái chết.

Mà là hai chữ: đồ ngốc.

Vì người phú hộ trong dụ ngôn đâu có làm điều gì xem ra xấu xa. Ông không trộm cắp. Không bóc lột được kể ra. Không ăn chơi trác táng.

Ông chỉ tính toán rất hợp lý. Phá kho cũ. Xây kho lớn hơn. Tích trữ cho nhiều năm. Rồi nghỉ ngơi, ăn uống, hưởng thụ.

Rất hợp lý. Và rất ngu.

Ngu không phải vì ông có của. Ngu vì ông tưởng của cải có thể đỡ lấy mạng sống mình. Ngu vì mọi dự tính của ông chỉ có một nhân vật ở trung tâm: tôi. Linh hồn tôi. Lúa thóc tôi. Của cải tôi. Những năm tháng của tôi.

Ông nói với chính mình rất nhiều. Nhưng không hề nói với Thiên Chúa.

Nhiều người đọc đoạn này rồi kết luận hời hợt: đạo dạy ghét giàu có, ghét chuẩn bị cho tương lai, ghét thành công vật chất. Không. Bản văn không nói thế.

Đức Giêsu không lên án sự siêng năng. Ngài đánh vào sự tự mãn.

Không lên án việc có của. Ngài vạch trần việc bị của cải sở hữu.

Vấn đề không nằm ở kho lẫm. Vấn đề nằm ở chỗ con người đặt linh hồn mình vào kho lẫm.

“Không làm giàu trước mặt Thiên Chúa.” Đó mới là bản án.

Nghĩa là gì? Nghĩa là một đời sống có thể đầy ắp thành tựu mà vẫn phá sản trước mặt Chúa. Một người có thể rất giỏi bảo toàn tài sản mà hoàn toàn thất bại trong việc trở nên người. Một người có thể để lại rất nhiều thứ sau lưng, nhưng không mang nổi một điều gì vào cõi đời đời.

Ta vẫn nghĩ mình đang nắm giữ. Thật ra, có khi chính điều ta giữ đang siết cổ ta.

Ta khóa của rất kỹ. Nhưng không để ý rằng lòng mình cũng bị khóa theo.

Sự nghèo đáng sợ nhất không phải là không có nhiều. Mà là có nhiều đến mức không còn cần Thiên Chúa, không còn thấy người khác, không còn nhớ mạng sống mình là quà tặng chứ không phải tài sản.

Đêm nay chưa chắc mạng sống bị đòi lại. Nhưng đêm nay, linh hồn có thể đã cạn từ lâu.

Có những người ra đi với hai bàn tay trắng. Cũng có những người còn sống mà đã trắng tay trước mặt Thiên Chúa.