Khi người giữ chìa khóa lại khóa cửa

Thứ Năm tuần 28 Thường niên — Lc 11,47-54

Nỗi đau không chỉ đến từ người ghét ta.

Nó còn đến từ người lẽ ra phải dẫn đường.

Một người cha làm con cái sợ Thiên Chúa. Một người dạy đạo làm người khác ngán Hội Thánh. Một người nói toàn điều đúng, nhưng sự hiện diện của họ làm người khác nghẹt thở.

Đó là thứ đổ vỡ nặng nhất. Không vì chân lý sai. Nhưng vì chân lý bị cầm giữ trong tay những con người không để nó mở ra sự sống.

Đức Giêsu nói thẳng: “Khốn cho các người, hỡi những nhà thông luật, vì các người đã cất giấu chìa khóa của sự hiểu biết. Các người đã không vào, mà những kẻ muốn vào, các người cũng ngăn cản.”

Nhiều người đọc câu này rồi nghĩ rất nhanh: đó là lời kết án giới lãnh đạo Do Thái ngày xưa. Chuyện của họ. Không phải chuyện của ta.

Sai.

Vì tội ở đây không đơn giản là dạy sai. Tệ hơn nhiều.

Là đứng giữa cửa. Là mang chìa khóa nhưng không mở. Là biết chữ mà không biết Thiên Chúa. Là nói về Ngài rất nhiều nhưng lại làm người khác không còn muốn đến gần Ngài nữa.

Đức Giêsu không trách họ thiếu kiến thức. Ngài trách họ dùng kiến thức như hàng rào.

Tôn giáo khi đó không còn là con đường. Nó biến thành cơ chế kiểm soát. Luật không còn để dẫn vào sự sống. Luật bị dùng để giữ quyền giải thích, quyền phán xét, quyền đứng trên người khác.

Và điều đáng sợ là: người ta vẫn có thể làm chuyện đó nhân danh lòng trung thành với Chúa.

Có những người nghĩ rằng bảo vệ đức tin là làm cho cánh cửa hẹp hơn Chúa đã đặt. Thêm gánh nặng. Thêm thủ tục. Thêm vẻ nghiêm khắc. Như thể càng khó thở thì càng thánh.

Không.

Đức Giêsu không hề khen thứ đạo đức dựng tường. Ngài vạch mặt nó. Bởi vì nó che mất dung mạo của Thiên Chúa.

“Chìa khóa của sự hiểu biết” không phải là đặc quyền để khóa người khác ở ngoài. Nó là trách nhiệm để chính mình bước vào trước: vào trong sự thật, vào trong hoán cải, vào trong khiêm nhường.

Ai không vào, sớm muộn cũng sẽ chặn đường người khác.

Đây là chỗ bản văn đụng đến từng người. Không chỉ linh mục. Không chỉ người dạy giáo lý. Không chỉ ai có chức vụ.

Bất cứ ai nói về Chúa bằng miệng mình, đều đang cầm một thứ chìa khóa nào đó.

Câu hỏi không phải: tôi biết bao nhiêu. Câu hỏi là: vì tôi, người khác đến gần Chúa hơn, hay họ quay lưng?

Có thể ta không giết ngôn sứ. Nhưng ta làm điều êm hơn: làm cho tiếng ngôn sứ không còn ai muốn nghe.

Có thể ta không chối Tin Mừng. Nhưng ta bọc nó trong thái độ cay nghiệt, kiêu căng, lạnh lùng, rồi gọi đó là bảo vệ chân lý.

Khi ấy, thứ bị phản bội không chỉ là một bổn phận. Mà là chính cánh cửa.

Người nguy hiểm nhất không luôn là người ném đá vào Hội Thánh. Đôi khi là người đứng trong Hội Thánh, tay cầm chìa khóa, nhưng cả đời không mở nổi một cánh cửa nào.