Tin Mừng hôm nay ·
Người thân cận không phải là người ta chọn
“Vậy theo ông nghĩ, trong ba người đó, ai đã tỏ ra là người thân cận với người đã bị rơi vào tay kẻ cướp? " Người thông luật trả lời: "Chính là kẻ đã thực thi lòng thương xót đối với người ấy." Đức Giê-su bảo ông ta: "Ông hãy đi, và cũng hãy làm như vậy."”
Ta thường muốn yêu thương trong phạm vi an toàn: người hợp ý, người cùng phía, người xứng đáng. Nhưng Đức Giêsu không trả lời câu hỏi “ai là người thân cận của tôi” theo cách ấy; Người lật ngược vấn đề và buộc ta trở thành người thân cận của kẻ đang nằm bên lề đường.
Thứ Hai tuần 27 Thường niên — Lc 10,25-37
Có những người rất tử tế.
Không trộm cắp. Không gian dối. Không làm hại ai.
Nhưng đời họ vẫn lạnh.
Vì họ chỉ yêu trong ranh giới tiện lợi. Yêu người dễ yêu. Giúp khi không bị phiền. Mở lòng miễn là không phải trả giá quá nhiều.
Đó chính là chỗ bản văn này đâm thẳng vào.
Nhà thông luật không hỏi làm sao để yêu. Ông hỏi: “Ai là người thân cận của tôi?”
Một câu hỏi nghe có vẻ đạo đức. Thật ra là một nỗ lực vẽ vòng tròn.
Ai ở trong vòng thì tôi có bổn phận. Ai ở ngoài vòng thì tôi được phép đi qua.
Nhiều người đọc dụ ngôn người Samari nhân hậu như một lời khuyên đơn giản: hãy làm việc tốt, hãy tử tế hơn một chút. Chưa đủ. Đọc như thế là làm nhẹ cú đánh của Đức Giêsu.
Vì vấn đề ở đây không phải chỉ là thiếu lòng tốt. Vấn đề là một thứ đạo đức biết rất rõ điều đúng, nhưng vẫn tìm cách né điều đúng.
Thầy tư tế thấy. Thầy Lêvi thấy. Cả hai đều không mù.
Họ thấy mà đi vòng qua.
Tội của họ không nằm ở chỗ không biết. Tội của họ nằm ở chỗ biết, nhưng không để cho nỗi đau của người khác phá vỡ lịch trình, sự sạch sẽ, sự an toàn, vị thế của mình.
Người Samari thì khác. Ông không hỏi nạn nhân là ai. Không hỏi có đáng giúp không. Không hỏi thuộc phe nào. Không hỏi có thể gây phiền phức gì cho mình.
Ông chạnh lòng. Rồi ông đến gần. Rồi ông chạm vào vết thương. Rồi ông mất thời gian. Rồi ông mất tiền.
Lòng thương xót trong Tin Mừng không phải là cảm xúc mềm mại. Nó luôn có giá.
Đức Giêsu không kết thúc bằng câu: “Người bị nạn là thân cận của ai?” Người hỏi ngược: ai đã trở nên thân cận?
Đó là cú lật quyết liệt.
Ta cứ muốn xác định đối tượng để giới hạn bổn phận. Đức Giêsu buộc ta đổi câu hỏi. Không còn là: “Tôi phải yêu ai?” Mà là: “Tôi đang trở thành người thế nào trước nỗi đau của người khác?”
Khác biệt rất lớn.
Câu hỏi thứ nhất giúp ta giữ quyền kiểm soát. Câu hỏi thứ hai lột quyền ấy khỏi tay ta.
Bởi từ lúc đó, người thân cận không còn là người tôi chọn. Người thân cận là người tôi quyết định trở thành.
Và vì thế, không thể núp sau tôn giáo. Không thể núp sau nguyên tắc. Không thể núp sau sự bận rộn. Cũng không thể núp sau câu nói quen thuộc: “Tôi đâu làm gì xấu.”
Đi ngang qua một con người bị bỏ rơi, khi mình có thể dừng lại, đó không phải là vô can.
“Đi và cũng hãy làm như vậy.”
Không phải đi để cảm động. Không phải đi để giữ hình ảnh tốt. Không phải đi để thấy mình nhân hậu.
Đi để cắt đứt cái tôi luôn muốn sống đạo mà không bị ai làm phiền.
Có khi điều làm ta xa Nước Trời không phải là điều ác lớn. Chỉ là một trái tim quá khéo léo trong việc bước sang bên kia đường.
From Emmaus System