Tin Mừng hôm nay ·
Người thân cận không phải là người ta chọn
“Vậy theo ông nghĩ, trong ba người đó, ai đã tỏ ra là người thân cận với người đã bị rơi vào tay kẻ cướp? " Người thông luật trả lời: "Chính là kẻ đã thực thi lòng thương xót đối với người ấy." Đức Giê-su bảo ông ta: "Ông hãy đi, và cũng hãy làm như vậy."”
Ta thường chỉ muốn yêu người xứng đáng, người cùng phía, người không làm phiền mình. Nhưng Đức Giêsu bẻ gãy câu hỏi đó: vấn đề không còn là ai đáng cho tôi yêu, mà là tôi có chịu trở nên người thân cận của kẻ đang nằm bên lề đường hay không.
Thứ Ba tuần 27 Thường niên — Lc 10,25-37
Có những người không thiếu đạo lý.
Họ chỉ thiếu một lối thoát khỏi chính mình.
Biết rất đúng. Nói rất hay. Lập ranh giới rất nhanh.
Ai đáng giúp. Ai không đáng. Việc nào là bổn phận. Việc nào không liên can.
Đó chính là chỗ người thông luật trong Tin Mừng muốn đi tới. Ông không hỏi vì đói khát sự thật. Ông hỏi để thử Đức Giêsu. Rồi sau khi đã trả lời đúng điều răn lớn nhất, ông hỏi thêm: “Ai là người thân cận của tôi?”
Câu hỏi nghe có vẻ đạo đức. Nhưng thật ra nó rất tiện.
Vì nó cho phép ta yêu có giới hạn. Yêu trong vòng an toàn. Yêu sau khi đã phân loại.
Đức Giêsu không trả lời theo kiểu định nghĩa. Ngài kể một câu chuyện. Và kết thúc bằng một cú bẻ gãy.
Người thân cận không còn là đối tượng để ta nhận diện. Người thân cận là con người mà ta phải trở thành.
Đó là điểm sắc nhất của bản văn.
Nhiều người đọc dụ ngôn này như một lời khuyên làm việc tốt. Giúp người nghèo một chút. Sống tử tế một chút. Rộng lòng một chút.
Không.
Nếu chỉ thế, Đức Giêsu đã không đảo ngược câu hỏi ở cuối truyện. Ngài không hỏi: ai xứng là thân cận của anh? Ngài hỏi: ai đã trở nên thân cận với người bị nạn?
Khác hẳn.
Một bên là tôi ngồi ở trung tâm để xét người khác có đáng cho tôi bước tới hay không. Bên kia là tôi bị kéo bật khỏi trung tâm ấy, để cúi xuống trước một con người đang rách nát.
Vị tư tế đi qua. Thầy Lêvi đi qua. Họ không đánh người bị nạn. Họ chỉ bỏ đi.
Và nhiều khi, tội của ta cũng là như thế. Không phải làm điều ác lớn. Chỉ là lạnh. Chỉ là né. Chỉ là để mặc.
Người Samari không hỏi nạn nhân thuộc phe nào. Không dò lai lịch. Không đợi người kia xứng đáng. Ông thấy. Ông chạnh lòng thương. Rồi ông đến gần.
Tin Mừng không ca ngợi cảm xúc mơ hồ. Tin Mừng nhấn vào sự tốn kém. Dầu. Rượu. Con vật chở đi. Quán trọ. Tiền bạc. Lời hẹn quay lại.
Lòng thương xót thật luôn làm mình mất thời gian, mất tiện nghi, mất quyền đứng ngoài.
Ta thích một đức tin sạch sẽ. Không dính máu. Không dính phiền phức. Không dính những con người làm xáo trộn lịch sống của mình.
Nhưng Đức Giêsu không để ta ẩn sau sự đúng đắn ấy. Ngài không hỏi ta đã thuộc lòng điều răn nào. Ngài hỏi ta đã dừng lại trước ai.
Có khi điều làm linh hồn chết không phải là thù ghét. Mà là thản nhiên.
“Anh hãy đi, và cũng hãy làm như vậy.”
Không phải: hãy nghĩ như vậy. Không phải: hãy đồng ý như vậy. Mà: hãy làm.
Đến cuối cùng, người ta không bị xét xử vì đã gặp quá nhiều kẻ khốn cùng. Người ta bị xét xử vì đã đi ngang qua.
From Emmaus System