1 Macabê 9

Yuđa Macabê tử trận¹Ðêmêtrius nghe tin Nikanor đã tử trận cùng với binh lực của hắn, thì lại sai Bakkhiđes và Alkimos đi qua đất Yuđa lần nữa; có cánh quân hữu cùng đi với họ. ²Họ theo đường tới Galilê và hạ trại đánh Maisalôt, gần Arbêli; chiếm được thành, họ giết mất nhiều mạng người. ³Tháng thứ nhất, năm 152, họ hạ trại ở Yêrusalem. ⁴Rồi họ rỡ trại đi đến Bêerzeth với hai mươi ngàn quân và hai ngàn kỵ binh. ⁵Yuđa đã hạ trại ở Êlêasa và ở với ông có ba ngàn quân tinh nhuệ. ⁶Họ thấy đoàn lũ của binh lực địch đông đảo mà kinh sợ quá đỗi; và nhiều người bỏ trại chuồn mất, chỉ còn sót lại có tám trăm người. ⁷Yuđa thấy trại quân mình tan rã và trận chiến lại gần kề, thì lòng ông rụng rời, bởi không còn thì giờ thâu nạp quân lại; ⁸bại họai, ông nói với những người còn sót lại: "Ðứng dậy, ta lên đánh địch thù của ta, thảng hoặc ta có thể chiến đấu với chúng". ⁹Họ cố can ngăn ông mà rằng: "Bây giờ ta không thể làm gì hơn là trốn thoát mạng, rồi ta hãy trở lại cùng với anh em ta mà chiến đấu với chúng: chúng ta ít quá!" ¹⁰Yuđa nói: "Ðiều quái gở nếu tôi lại làm như thế, là chạy trốn chúng! Nếu giờ của ta đã đến gần, thì hãy chết vì anh em ta, chứ đừng lưu lại gì thiệt đến vinh giá của ta". ¹¹Ðịch quân xuất trại, và quân của Yuđa đứng dừng đón chúng. Kỵ binh (của chúng) chia làm hai toán, những thiện xạ bắn ná bắn nỏ đi trước binh lực; đạo tiền phong đều gồm những tay thiện chiến. ¹²Bakkhiđes ở cánh quân bên hữu. Quân ngũ hai bên song song tiến lại gần; người ta thổi loa; cả phe của Yuđa cũng rúc loa. ¹³Ðất động vì tiếng rầm rộ của đạo binh, và trận chiến đã giao tranh từ tảng sáng mãi đến chiều. ¹⁴Yuđa thấy Bakkhiđes và nòng cốt của đạo binh địch ở bên hữu; tất cả những tâm hồn đại đảm liền ùa tới theo ông, ¹⁵và cánh hữu quân họ bị đẩy lui, Yuđa đuổi theo cho đến Azara. ¹⁶Cánh tả thấy cánh hữu bị đuổi lui, thì chúng quay hướng theo chân Yuđa và những người đi với ông mà đánh tập hậu. ¹⁷Trận chiến nên ác liệt và lắm người của cả hai bên bị tử thương thiệt mạng. ¹⁸Yuđa cũng đã thiệt mạng, còn tàn quân thì chạy trốn. ¹⁹Yônatan và Simon cất xác Yuđa anh em của họ và đã tống táng trong mộ của tổ tiên họ ở Môđin. ²⁰Toàn thể Israel đã khóc ông và làm tang ông trọng thể cùng than khóc ông nhiều ngày và nói: " ²¹Làm sao đã ngã, anh hùng của Israel?" ²²Còn các việc khác của Yuđa, các trận giặc, các chiến công ông đã lập được, các việc lớn lao của ông (đây) không viết lại: vì quá nhiều.

IV. Yônatan Thống Lãnh Dothái Và Làm Tư Tế

(-160 -143 trước C.N.)

Phe thân Hilạp mạnh thế

Yônatan được bầu chấp sự thay Yuđa²³Xảy ra là sau khi Yuđa chết rồi, thì quân tặc tử ngốc đầu nơi mọi xó trong Israel, và tất cả những phường tác quái chổi dậy. ²⁴Trong những ngày ấy xảy có nạn đói rất trầm trọng và cả xứ đã qui thuận chúng. ²⁵Bakkhiđes chọn những đứa vô đạo và đặt làm chúa trên xứ. ²⁶Chúng truy nã lùng bắt các bạn hữu của Yuđa mà dẫn tới Bakkhiđes; ông này trừng trị và nhạo cười họ. ²⁷Thật là một cơn quẫn bách lớn trong Israel, như chưa từng xảy ra từ ngày không còn thấy tiên tri xuất hiện cho họ. ²⁸Bấy giờ tất cả các bạn hữu Yuđa quây tụ lại mà nói với Yônatan: " ²⁹Từ ngày anh ông là Yuđa quá vãng, đã không có người nào sánh được với ông ấy để xuất chinh đánh với địch thù, với Bakkhiđes cùng với những kẻ thù ghét dân tộc ta. ³⁰Vậy nay chúng tôi xin chọn ông thay ông ấy để từ ngày hôm nay ông làm tướng, vị chỉ đạo của chúng tôi, giao tranh trận chiến của chúng tôi". ³¹Yônatan ngay lúc ấy đã chịu lấy quyền thống lãnh và đứng lên thay Yuđa anh ông.

Sa mạc Tơqoa

Vụ đổ máu gần Mađaka³²Bakkhiđes biết được thì truy lùng để giết ông. ³³Biết được Yônatan và Simon anh ông cùng tất cả những người đi với ông trốn vào sa mạc Tơqoa và hạ trại ở gần nước hố Asphar. - ³⁴Bakkhiđes biết được vào ngày Hưu lễ và ông cùng tất cả quân binh đến Bên-kia-sông Yorđan - ³⁵Yônatan sai em, người lãnh đạo đoàn quân, đi xin những người thân hữu Nabatê cho phép tạm gởi nơi chúng, số hành lý quá nhiều của họ. ³⁶Nhưng con cái Yambri, những người thuộc Mađaba ra đánh cướp và bắt Yoan cùng tất cả những gì ông có mà đem đi mất. ³⁷Sau các biến cố ấy, người ta tin cho Yônatan và Simon anh ông là con cái Yambri cử hành đám cưới đại thể và từ Nađabat chúng rước dâu trọng thể con gái một vị thân hào lớn của dân Canaan. ³⁸Họ nhớ lại vụ đổ máu Yoan người em của họ, và họ lên núp một chổ ẩn khuất trên núi. ³⁹Ngước mắt lên họ nhìn, thì này có tiếng ồn ào, rồi nhiều đồ hành trang, tân lang, cùng với các bạn hữu và các anh em bà con ra nghinh đón chúng với trống kèn đàn địch và nhiều khí giới. ⁴⁰Từ ở phục kích (người Dothái) xông tới trên chúng mà chém giết, nhiều người bị tử thương, còn những người khác thì trốn lên núi; đoạn họ thu dọn lấy chiến phẩm. ⁴¹Và đám cưới đã trở thành đám tang, tiếng hòa nhạc của chúng đã trở thành tiếng kêu ai oán. ⁴²Rửa hận báo thù cho máu em họ xong, họ lại quay về truông sông Yorđan.

Qua sông Yorđan⁴³Bakkhiđes nghe tin thì đến tận bờ (sông) Yorđan với binh lực hùng hậu vào một ngày Hữu lễ. ⁴⁴Yônatan mới bảo những người ở bên sông: "Trỗi dậy, ta hãy giao chiến để thoát mạng! Vì nay không phải như bữa qua bữa kia; ⁴⁵và này giặc đánh đằng trước ta, sau lưng ta, còn hai bên thì có nước sông Yorđan, truông sình, bụi rậm, không còn chỗ nào mà tránh né. ⁴⁶Vậy bây giờ hãy kêu lên Trời để được thoát tay địch thù chúng ta". ⁴⁷Trận chiến đã diễn ra, Yônatan giơ tay đánh Bakkhiđes, ông này giật lùi tránh được. ⁴⁸Yônatan và những người đi với ông nhảy ùm xuống (sông) Yorđan và bơi qua bờ bên kia; (phe địch) đã không vượt qua sông đuổi theo họ. ⁴⁹Phía Bakkhiđes ngày ấy đã thiệt mất lối một ngàn người.

Bakkhiđes lo việc phòng thủ

Alkimos chết⁵⁰Bakkhiđes trở về Yêrusalem, và cho xây những thành có phòng thủ ở Yuđê: đồn lũy ở Yêrikhô, Emmau, Bet-Khôrôn, Bêthel, Tamnatha, Pharathon, Têphôn, với những tường cao, cổng và then chốt, ⁵¹và đặt quân canh trong mỗi thành ấy để gây cừu địch với Israel. ⁵²Ông đã tăng các thành Bet-Xur, Gazara, và Thượng đồn, đặt quân binh và những kho tích trữ lương thực, ⁵³và bắt con cái những đầu mục trong vùng làm con tin và giam giữ chúng ở Thượng đồn tại Yêrusalem. ⁵⁴Năm 152, tháng hai, Alkimos truyền phá tường ở Tiền đình bên trong nơi Thánh, (như vậy) là ông đã đập phá công trình của các tiên tri, ông bắt đầu phá. ⁵⁵Vào lúc ấy, Alkimos ngã bịnh, và công việc ông làm đã bị đình chỉ; ông bị cấm khẩu bất toại, không thể nói một lời và trối trăn gì cho gia đình ông. ⁵⁶Và Alkimos đã đau đớn dữ dằn mà chết trong thời ấy. ⁵⁷Bakkhiđes thấy Alkimos đã chết thì hồi kinh chầu vua, và xứ Yuđa đã được yên hàn hai năm.

Vây Bet-Basi⁵⁸Tất cả những đứa lương bàn bạc cùng nhau mà rằng: "Này Yônatan và những người phe hắn đang yên hàn, chắc dạ. Vậy bây giờ ta sẽ mời Bakkhiđes đến và ông ấy tóm cổ chúng cả bọn nội một đêm". ⁵⁹Chúng đã trẩy đi và mưu tính với ông. ⁶⁰Bakkhiđes đã động binh mà đến với binh lực đông đảo và gởi mật thư cho các đồng minh của ông ở Yuđê phải bắt lấy Yônatan và những người phe ông. Nhưng chúng không thể làm được vì ý định chúng bị bại lộ. ⁶¹Ngược lại (phe Yônatan) đã bắt năm mươi người trong hạng đàn anh trong vùng đã chủ mưu tội ác kia mà giết đi. ⁶²Yônatan, Simon và phe ông rút lui vào Bet-Basi, trong sa mạc, xây dựng lại những gì đã bị tàn phá và củng cố thêm. ⁶³Biết được, Bakkhiđes thu thập toàn quân và báo tin cho những người thuộc Yuđê; ⁶⁴đến nơi, ông hạ trại quanh Bet-Basi. Ông đã đánh thành nhiều ngày và đặt chiến cụ. ⁶⁵Yônatan để anh là Simon lại trong thành, còn ông thì lẻn ra ngoài vùng rồi về lại với một số quân. ⁶⁶Ông đánh bại Ôđômêra, các anh em của hắn, và con cái Phasirôn trong các liều trại của chúng; rồi chúng cũng bắt đầu (phụ lực) đánh giúp và kéo binh lực cùng lên. ⁶⁷Bấy giờ Simon cùng thuộc hạ ra khỏi thành và phóng hỏa các chiến cụ, ⁶⁸và giao chiến với Bakkhiđes; Bakkhiđes bị họ đánh bại, và lâm vào thế rất bí, vì mưu định của ông, sách lược của ông đều ra hư luống. ⁶⁹Ông đùng đùng nổi giận với những quân bất lương đã chủ mưu mời ông đến trong vùng; ông giết nhiều người trong bọn chúng rồi quyết định lui về xứ sở. ⁷⁰Yônatan biết được thì sai sứ giả đến nghị hòa với ông và xin ông trao trả cho họ tù binh. ⁷¹Ông đã chấp nhận và làm theo lời Yônatan cùng thề với Yônatan là ông sẽ không còn tìm hại Yônatan nữa trong mọi ngày đời ông. ⁷²Ông đã trả lại cho Yônatan tù binh đã bắt được trong đất Yuđa, rồi ông quay về xứ sở; ông đã không còn trở lại bờ cõi của họ nữa. ⁷³Can qua đã lặng trong Israel và Yônatan trấn ngụ ở Makhmas. Và Yônatan bắt đầu làm thẩm phán trên dân và diệt phường vô đạo khỏi Israel.