Cách Ngôn 1

Ðề mục tổng quát¹Cách ngôn của Salômon, con của Ðavit, vua Israel: ²để biết khôn ngoan và huấn dục, để thấu triệt những lời lẽ thâm sâu, ³để thu tập một nền huấn dục sáng suốt -- chính trực, công bằng và ngay thẳng - ⁴để đem lại cho kẻ ngây ngô, sự tinh tế, cho người tuổi trẻ, hiểu biết và suy tư, ⁵Người khôn ngoan hãy nghe, họ sẽ được tăng thêm hiểu biết. và kẻ thông hiểu sẽ đạt được nghệ thuật sống. ⁶để thấu triệt cách ngôn và ẩn ngữ, lời của hiền nhân và câu đố của họ. ⁷Lòng kính sợ Yavê là khởi đầu của hiểu biết: kẻ ngu xuẩn coi rẻ khôn ngoan và huấn dục.

I. Mở Ðầu

Những Lời Cảnh Giác Sơ Khởi

Người khôn ngoan: Xa lánh bạn bè xấu⁸Hỡi con, hãy nghe lời huấn dục của cha, đừng khinh rẻ giáo huấn của mẹ: ⁹Ðó chính là triều thiên duyên dáng trên đầu con, kiềng đeo nơi cổ con. ¹⁰Hỡi con, phường tội lỗi có quyến rũ con, con đừng ưng thuận! ¹¹Nếu chúng dụ: "Hãy đến với chúng tao, chúng ta hãy mai phục đổ máu người, hãy rình hại kẻ vô tội chẳng lý do; ¹²hãy nuốt sống chúng như âm ti địa ngục, trọn vẹn, như kẻ xuống mồ! ¹³Chúng ta sẽ gặp bao đồ quý giá, chúng ta sẽ chất đầy nhà của đã hôi được. ¹⁴Mày sẽ cùng chúng tao rút thăm chia phần, chúng ta sẽ chung một hầu bao!" ¹⁵Hỡi con, đừng đồng hành với chúng, hãy giữ chân con xa đường chúng đi, ¹⁶vì chân chúng chạy đi làm ác, chúng lanh chai đổ máu người; ¹⁷bởi, dưới mắt loài có cánh, người ta luống công giăng lưới. ¹⁸Ấy chính để đổ máu mình mà chúng mai phục, để hại chính mình mà chúng rình rập. ¹⁹Thế đó, số phận của kẻ mưu lợi bất chính, nó đoạt sự sống của kẻ cầm giữ nó.

Khôn ngoan: Cảnh tỉnh kẻ vô tâm²⁰Khôn ngoan hô hoán ngoài đường phố, lên tiếng giữa nơi công cộng, ²¹kêu gọi nơi các ngã đường náo nhiệt, nơi cổng thành, trong thị trấn, [khôn ngoan] ngỏ lời: " ²²Hỡi kẻ ngây ngô, cho đến bao giờ nữa, các ngươi còn chuộng ngây ngô? Cho đến bao giờ nữa, kẻ nhạo báng còn vui thỏa trong sự nhạo báng? Và kẻ ngu xuẩn còn ghét bỏ hiểu biết? ²³Hãy trở lại với lời huấn dụ của ta, vì các ngươi, ta sẽ bộc lộ lòng ta và cho các ngươi biết được lời ta. ²⁴Bởi ta đã kêu gọi mà các ngươi đã từ chối, bởi ta đã đưa tay mà chẳng ai để tâm, ²⁵bởi các ngươi đã bỏ bê mọi lời ta khuyên nhủ, và bởi các ngươi chẳng chịu lời ta quở mắng, ²⁶thì phần ta, ta sẽ cười trong cơn hoạn nạn của các ngươi, ta sẽ diễu cợt khi các ngươi hãi sợ, ²⁷khi cơn hãi sợ kéo đến trên các ngươi như bão tố, khi hoạn nạn tới trên các ngươi như gió lốc, khi thử thách và âu lo ập xuống trên các ngươi. ²⁸Khi ấy, chúng sẽ gọi ta, nhưng ta sẽ chẳng trả lời: Chúng sẽ tìm kiếm ta và sẽ chẳng gặp được ta. ²⁹Bởi chúng đã ghét bỏ hiểu biết, chúng đã chẳng chọn lấy lòng kính sợ Yavê, ³⁰bởi chúng đã chẳng chịu lời ta khuyên nhủ, mọi lời ta quở mắng, chúng đã khinh chê; ³¹thì chúng sẽ ăn hoa quả của việc chúng lầm lẫn, chúng sẽ no nê với chính lời khuyên nhủ của chúng! ³²Bởi những kẻ ngây ngô chết vì lầm lạc, và sự vô tâm của những kẻ ngu xuẩn dẫn chúng đến diệt vong; ³³Nhưng ai nghe ta, sống trong an toàn, nó sẽ được bình yên, chẳng sợ họa tai".