Huấn Ca 11

Ðừng dựa vào vẻ bên ngoài¹Khôn ngoan, phận hàn vi ngẩng đầu, và đặt ngồi giữa hàng quyền quí. ²Ðừng khen ai vì đẹp. Ðừng nhờm tởm ai vì dị tướng. ³Ong nhỏ nhất trong muôn loài có cánh, nhưng mật của nó đứng đầu sản phẩm. ⁴Ðừng nhạo người mặc rách rưới, đừng diễu những kẻ qua ngày tân khổ. Vì lạ lùng thay các việc Yavê, công trình của Người khuất với phàm nhân. ⁵Ðời kẻ thiên ma bách chiết đã ngự ngai vàng, và vô danh tiểu tốt lại mang vương miện. ⁶Lắm kẻ oai quyền đã mang nhục thảm thê, những bậc vị vọng bị phó nộp tay Người.

Ðắn đo⁷Trước khi tra cứu, chớ nói là sai, truy tầm đi đã, rồi trách cứ. ⁸Chớ trả lời trước khi nghe, giữa huấn từ, chớ nói leo. ⁹Việc vô can, đừng nổi cáu quàng xiên, gian hùng tranh tụng, đừng đứng lên can. ¹⁰Hỡi con, tại sao ôm đồm lắm chuyện? Kẻ hối thêm giàu, tất không sạch tội. Hỡi con, có chạy, con cũng không kịp, có tìm, con cũng chẳng gặp. ¹¹Có kẻ vất vả, lao đao liến thoắng, nhưng để mất hút đằng sau.

Tin cậy nơi một mình Chúa¹²Có kẻ bại hoại hững hờ, vô tài và ê hề thất vọng; nhưng mắt Yavê dủ thương đoái nhìn, Người rũ nó sạch khỏi bùn nhơ. ¹³Người cho nó ngẩng đầu, và nhắc nó lên. Về nó, Người làm lắm kẻ ngạc nhiên. ¹⁴Lành dữ, sống chết, nghèo giàu, thảy đều do tự Yavê. ¹⁵Khôn ngoan, minh mẫn, hiểu biết Lề luật, yêu mến, và chính lộ do tự Yavê. ¹⁶Ngu xuẩn và tối tăm đã được dựng nên cho lũ tội nhân. Ác giả có ác họa đồng hành. ¹⁷Ơn huệ Yavê tồn tại cho người đức nghĩa, sủng ái của Người thành công luôn mãi. ¹⁸Có kẻ sống trong túng quẫn đã nên giàu, rồi thịnh lợi tạo tiêu tan: ¹⁹Chính lúc nó nói: "Tôi đã gặp được an nhàn, bây giờ tôi hưởng phần phúc của tôi", nó không biết số phận nó sẽ ra sao, (ngày) nó phải để lại tất cả cho kẻ khác mà chết. ²⁰Phận vụ con hãy chuyên cần, hãy lấy đó làm vui thú, con hãy già đầu trong công việc ấy. ²¹Việc kẻ gian tà, con chớ lấy làm lạ, hãy canh trước nhan Yavê, hãy trông đợi ánh sáng của Người. Vì trước mắt Yavê nào có khó gì, bỗng chốc mà cho kẻ nghèo xác xơ nên giàu có. ²²Thiên Chúa chúc lành, phần dành cho người đức nghĩa. Ðến buổi, hy vọng của nó tất trổ rộ hoa. ²³Ðừng nói: "Tại sao lại phải tốn công? Nào sẽ báo bổ cái gì cho tôi?" ²⁴Ðừng nói: "Có gì thì đã đủ, đâu còn họa tai đến nữa?" ²⁵Cái lành hôm nay làm quên cái dữ, cái dữ hôm nay làm quên cái lành. ²⁶Vì với Chúa thật là dễ dàng vào ngày mệnh chung, trả lại mỗi người tùy theo đường đời của nó. ²⁷Vào buổi hoạn nạn, khoái lạc cũng quên, mút cùng đời người sẽ nói về nó. ²⁸Trước khi mệnh một, đừng khoe ai có phúc, vì vào lúc vận cùng con người sẽ lộ.

Coi chừng quân gian ác²⁹Ðừng bất kỳ ai cũng đưa vào nhà, vì vô kể vết hằn do đứa nói hành. ³⁰Như chim mồi trong lồng, lòng đứa kiêu cũng vậy, như thám tử, nó rình những điều sơ hở. ³¹Kẻ vu vạ đổi lành thành dữ, toàn bích nó cũng vạch ra tì. ³²Một tia lửa nhen cả lò than, đứa vô loài rình đổ máu. ³³Hãy dè chừng kẻ dữ, vì nó chỉ đẻ ra dữ, hãy sợ nó kéo xuống đầu con ô danh đời đời. ³⁴Cho người lạ vào ở với con, nó sẽ thay đổi nề nếp của con và làm cho gia đình con ra khác lạ.